01. Ürünün akışını çalışma koşullarında tanımlayın
“Yoğun kıvamlı” tanımı tek başına seçim için yeterli değildir. Ürünün adıyla birlikte çalışma sıcaklığını, varsa viskozite ölçümünü ve ölçüm koşullarını paylaşın. Newtonyen olmayan bazı ürünlerde, pompalama ve karıştırmanın oluşturduğu kayma hızına bağlı olarak görünür viskozite değişebilir. Buradaki görünür viskozite, ürünün belirli akış veya ölçüm koşullarındaki viskozitesidir. Bu davranış tüm sıvılar için geçerli değildir. Bu nedenle iki ölçüm aynı koşullarda yapılmadıysa değerleri doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.
- Partikül varsa yaklaşık boyutu, oranı ve ezilmeye duyarlılığı.
- Köpürme, hava tutma, çökelme ve bekledikten sonra yeniden akma davranışı.
- Nozuldan ayrılırken damlama veya ipliklenme.
- Ürünle temas edecek malzeme ve contalar için uyumluluk bilgisi.
Viskozite değeri bilinmiyorsa ürün numunesi ve mevcut dolum sürecinin videosuyla başlangıç değerlendirmesi yapılabilir; gereken ölçüm veya deneme ayrıca belirlenir.
02. Dozaj teknolojilerini ürününüze göre karşılaştırın
Önce ürünü hangi mekanizmanın aktaracağını, ardından dolum miktarının nasıl kontrol edileceğini belirleyin. Örneğin uygun bir pompa ürünü taşırken tartım sistemi son miktarı kontrol edebilir. Tartım, tek başına bir ürün aktarma mekanizması değildir.
Pistonlu dozaj pompasında ürün, bir silindir içindeki dozaj pistonunun hareketiyle alınır ve belirlenen hacimde basılır. Burada kastedilen, ürüne temas eden dozaj ünitesidir; onu hareket ettiren pnömatik veya elektrikli tahrik ayrı bir bileşendir. Pistonlu dolum makinesi ise bu ünitenin yanı sıra valf, nozul ve diğer gerekli ekipmanları içeren sistemin tamamıdır.
Döner loblu pompada dönen loblu rotorlar ürünü gövde boyunca girişten çıkışa taşır. Eksantrik vidalı pompada ise vidalı rotor ile stator arasında oluşan taşıma boşlukları çıkışa doğru ilerler. İkinci tipin İngilizce adı progressive cavity pump olarak geçer.
| Pompa / dozaj ünitesi | Ne zaman değerlendirilir? | Seçimde kontrol edilecek nokta |
|---|---|---|
| Pistonlu dozaj pompası | Piston-silindir hareketiyle hacmin ölçüldüğü krem, sos ve benzeri ürünlerin dolumunda. | Silindir/strok aralığı, dolum/besleme çevrimi, valf geçişi ve temizleme erişimi. |
| Dişli pompa | Uyumlu, pompalanabilir ürünlerde kontrollü aktarım ve dozaj için. | Partikül ve aşınma, ürünün kesmeye duyarlılığı, sızdırmazlık ve kalibrasyon. |
| Döner loblu pompa | Ürün aktarımı ve uygun kontrol düzeniyle dolum uygulamalarında. | Emiş koşulları, partikül geçişi, çalışma hızı ve miktar kontrol yöntemi. |
| Eksantrik vidalı pompa | Kıvamlı ve kesmeye duyarlı ürünlerin uygulamaya özel dozajında. | Rotor-stator ve ürün uyumu, besleme, temizleme ve aşınma. |
| Peristaltik (hortum) pompa | Ürünün yalnızca hortum iç yüzeyiyle temas etmesinin yararlı olduğu uygun uygulamalarda. | Modelin viskozite/debi sınırı, hortumun sıkışma sonrası yeniden açılması ve ömrü; gerçek ürünle kalibrasyon. |
Bu seçenekler, dolum makinesinde değerlendirilebilecek pompa ve dozaj ünitesi tipleridir. Miktar kontrolü, valf/nozul düzeni ve kalibrasyon birlikte seçilir; pompa tipi tek başına dolum hassasiyetini belirlemez.
03. Nozul, besleme ve temizlik düzenini birlikte seçin
Pompa seçimi kadar ürünün pompaya nasıl geldiği ve nozuldan nasıl ayrıldığı da önemlidir. Hazne seviyesi, emiş yolu, hortum uzunluğu, çaplar ve dar geçişler, dolumun kararlılığını etkileyebilir. Parçacıklı üründe nozul ve valf geçişi de değerlendirilir.
İpliklenmede ürünün özelliğine göre kapatmalı nozul, geri emiş veya dolum hız profili incelenebilir. Köpüren ürünlerde uygun ambalaj ve proses için dipten dolum değerlendirilebilir. Isıtma veya karıştırma yalnızca ürün izin veriyorsa seçilir; tüm viskoz dolum sistemlerinin standart özelliği olarak varsayılmaz.
Temizlikte sökülen parçalar, ürün yolunda kalan miktar, conta erişimi ve ürün değişim sıklığı ele alınır. Gıda, kozmetik veya kimyasal uygulamanın temizlik ve malzeme gereksinimleri teklif kapsamına yazılır.
04. Kapasiteyi tam çevrim üzerinden değerlendirin
Nozul sayısı tek başına saatlik kapasiteyi vermez. Kap yerleştirme, dolum, nozulun kapanması, damlanın kesilmesi, kap transferi ve varsa kapatma işlemi birlikte değerlendirilir. Paralel nozullar aynı besleme kaynağını kullanıyorsa toplam ürün akışı da buna uygun olmalıdır.
Yalnızca hesaplama örneği
Dört kabı eş zamanlı dolduran ve tam çevrimi 6 saniye süren varsayımsal bir düzende ideal hesap: 4 × 3.600 / 6 = 2.400 kap/saat.
Bu bir QDM makinesinin kapasite beyanı değildir. Gerçek üretim; besleme beklemeleri, duruşlar, temizlik ve bağlı işlemlerle değişir. Dolum hacmi ve ürün değiştiğinde çevrim yeniden kontrol edilir.
05. Dolum miktarını gerçek ürünle kontrol edin
“Hassas dolum” talebini hedef miktar ve izin verilen sapmayla tanımlayın. Küçük bir dozda mutlak miktar sapması ile yüzde sapma farklı değerlendirilir; tek bir doğruluk yüzdesinin tüm ürün ve hacimlerde geçerli olacağı varsayılmaz.
- Gerçek ürün, çalışma sıcaklığı, ambalaj ve nozul düzenini belirleyin.
- Sistemdeki havayı giderip besleme koşulları kararlı hâle geldikten sonra, kararlaştırılan sayıda ardışık dolumu kaydedin.
- Boş kap darasını alarak uygun teraziyle net dolum kütlesini kontrol edin. Sonuç hacme çevrilecekse aynı sıcaklıktaki ürün yoğunluğu gerekir.
- Ortalama miktarı, dolumlar arasındaki değişimi, damlamayı ve tam çevrim süresini birlikte inceleyin.
- Başlangıç, duruş sonrası yeniden başlama ve farklı hazne seviyeleri için hangi kontrollerin gerektiğini kararlaştırın.
Numune sayısı, tolerans, ölçüm yöntemi ve kabul şartları projeye göre belirlenir.
06. Teklif için bu bilgileri hazırlayın
- Ürün: adı, numunesi, sıcaklığı ve varsa viskozite/ölçüm bilgisi.
- Akış davranışı: partikül, köpürme, hava tutma, damlama ve ipliklenme.
- Dolum: en küçük ve en büyük miktar, hedef sapma ve miktarın kütle/hacim olarak tanımı.
- Ambalaj: kap türü, ağız çapı, yükseklik ve farklı formatlar.
- Üretim: saatlik hedef, çalışma süresi ve ürün/ambalaj değişim sıklığı.
- Otomasyon: operatörün yapacağı işler; kap besleme, kapatma, etiketleme veya kodlama ihtiyacı.
- Temizlik ve saha: temizlik yöntemi, malzeme koşulları, yerleşim ve mevcut enerji/hava bağlantıları.
- Teslim: yer, istenen tarih, kurulum ve doğrulama kapsamı.
Bilmediğiniz değerleri boş bırakıp bilinen bilgileri ve mevcut proses videosunu gönderebilirsiniz. İlk değerlendirmede eksik girdileri birlikte belirleriz.
07. QDM proje örneği ve sonraki adım
QDM’nin teslim edilmiş çoklu nozullu sıvı dolum projesinde yüksek viskoziteli ürünler, düşük hacimli dozaj ve üretim akışı birlikte ele alındı. Yeni bir ürün için aynı yapılandırmanın doğrudan uygun olduğu veya aynı sonucu vereceği varsayılmaz.
08. Sık sorulan sorular
Bal, krem ve jel aynı makinede doldurulabilir mi?
Uygun ürün aralığı için mümkün olabilir. Sıcaklık, akış, contalar, nozullar ve temizlik birlikte kontrol edilir; her ürünle deneme gerekebilir.
Viskoz ürün için her zaman pistonlu dozaj pompası mı gerekir?
Hayır. Pistonlu dozaj, dişli, döner loblu veya eksantrik vidalı pompa seçenekleri ürün ve dolum koşullarına göre değerlendirilir. Belirli peristaltik pompalar da uygulamaya uygun olabilir.
Tekliften önce numune gerekli mi?
Ön değerlendirme mevcut bilgilerle başlayabilir. Akış ve dolum sonucu belirsizse teknik kapsamı netleştirmek için numune ve deneme planlanır.